شناخت موقعیت ممتاز ایران در منطقه خاورمیانه و جهان
يكي از اين مناطق جغرافيايي منطقه خاورميانه است كه نقش بيبديلي را در رويدادهاي جهان ايفا ميكند. اين منطقه به دلايلي از جمله انرژي، گذرگاههاي آبي و استراتژيك، وجود رژيم صهيونيستي و امنيت آن براي قدرتهاي بزرگ، بازار مصرف منطقه و... از اهميت زيادي در معادلات جهاني برخوردار ميباشد . اين ويژگيها در دو سده 20 و 21 اهميت داشته و دارد ولي چيزي كه اهميت اين منطقه را در قرن حاضر افزايش داده است، وجود منابع انرژي و اهميت آن در معادلات قدرت در سطح جهان است. درسرآغاز هزاره سوم، خاورميانه همچنان بينالملليترين منطقه دنيا بوده و مسائل اين منطقه محل تداخل منافع بازيگران خارجي است و اين تداخل با ساخت قدرت در درون كشورهاي منطقه در ارتباط ميباشد.
موقعيت منحصر به فرد جغرافيايي اين منطقه چشمها را خيره ميكند چرا كه خاورميانه به عنوان پلي بين سه قاره آسيا، اروپا و آفريقا مطرح است و از اين نظر همچنان كه سوابق تاريخي نيز حكايت ميكند، اهميت ويژهاي دارد. اگر از چشماندازي ديگر و با نگاه اروپايي- آسيايي (اوراسيايي) به خاورميانه بنگريم، مشاهده ميكنيم كه خاورميانه نقش قلب قاره بهم پيوسته اوراسيا را ايفا كرده و به عنوان پيوند دهنده قارههاي آسيا و اروپا شناخته ميشود. همچنين در چارچوب جغرافيايي، وجود آبراههاي مهم و حتي استراتژيكي چون كانال سوئز، تنگههاي هرمز، بسفر، داردانل، بابالمندب، خليج فارس، خليج عدن، درياهاي مديترانه، عمان، سياه، سرخ، عرب، مرمره و بالاخره درياچه خزر، به لحاظ ژئواستراتژيكي ، ژئوپليتيكي، حمل و نقل و ارتباطات تجاري اهميت زايدالوصفي به منطقه خاورميانه بخشيده است. در همين رابطه، شايان ذكر است كه عمده ترانزيت هوايي بينالمللي ميان اروپا و هند، آسياي جنوب شرقي، خاور دور و استراليا از طريق شاهراه خاورميانه صورت ميگيرد. همچنين به جاي راههاي كاروان رو قديمي، جادهها و خطوط راهآهن در منطقه مزبور احداث شده كه در همه فصول سال قابل استفاده بوده و مقدار قابل توجهي از حمل و نقل بين المللي از اين طريق انجام ميگيرد.
اما فارغ از جايگاه برجسته خاورميانه به لحاظ جغرافيايي، اين منطقه از نظر انرژي نيز اهميت فوق العادهاي دارد. چرا كه نزديك به 60 درصد ذخاير شناخته شده نفت و 35 درصد منابع گازي جهان در خاورميانه (و بخش بزرگ آن در خليج فارس) است. پيش بيني شده است كه در دو دهه آينده تنها پنج كشور بزرگ صادر كننده نفت يعني عربستان، ايران، عراق، كويت و امارات متحده عربي ميتوانند صادر كننده بزرگ نفت در جهان باقي بمانند و روزانه 26 ميليون بشكه نفت صادر كنند. بنابراين از اين زاويه، مادامي كه انرژي ديگري جايگزين انرژي فسيلي نشده است، خاورميانه اهميت راهبردي خواهد داشت. به بيان ديگر، به سبب وابستگي شديد كشورهاي صنعتي جهان به نفت، مجموعه خاورميانه در آتيه، نقش اقتصادي – امنيتي مهمتري در سياست جهاني بازي خواهد كرد.
خاورميانه از جهت فرهنگي، تمدني و معنوي نيز از منزلت والايي برخوردار است. چه، گذشته از وجود سه تمدن بزرگ ايران باستان، مصر باستان و بين النهرين، منطقه مزبور خاستگاه سه دين ابراهيمي يهوديت، مسيحيت و اسلام است و شهرهاي مقدسي چون مكه، مدينه و بيت المقدس كه كانون توجهات مذهبياند، در اين منطقه قرار دارند.
ناگفته نماند كه خاورميانه به جهت بحرانهايي كه در بطن خود دارد، نيز واجد توجه است. بر اين پايه، شايان توجه است كه اسرائيل از بدو تولد خود تاكنون يك پاي اصلي تشنجات، درگيري ها و بحرانهاي خاورميانه بوده و در آينده نيز خواهد بود. بحران آب، وجود رژيمهاي واپسگراي مطلقه كه مستعد بحرانهاي فراواني در افق زماني نه چندان دور هستند، در تركيب با اختلافات مرزي، ناهمگنيهاي قومي، مذهبي و بالاخره تفاوتها و تعارضات ايدئولوژيك ميان كثيري از كشورهاي اين منطقه به انضمام بسياري از مسائل تنش آفرين ديگر، خاورميانه را آبستن حوادث و لرزههاي شديدي در آتيه كرده است كه هم اكنون نيز برخي از آنها را شاهديم.
كشور ايران با قرار گرفتن در جنوب غربي آسيا، داراي يك موقعيت ممتاز ژئواستراتژيك براي تأمين انرژي ديگر كشورها، به طور شاخصي در كانون توجه جهاني قرار گرفته و نقش ويژهاي به ظرفيت موجود ايران جهت تأمين انرژي كشورهاي مختلف بخشيده است و به دليل برخورداري از پتانسيلهايي از قبيل موقعيت ممتاز ژئوپليتيك، منابع فراوان گاز و نزديكي جغرافيايي به درياهاي آزاد و تنگه استراتژيك هرمز، داراي يك جايگاه انحصاري در تأمين نفت و گاز كشورهاي آسيايي در مقايسه با ديگر كشورهاي رقيب يعني تركمنستان، قطر و روسيه است و با استفاده از اين متغيرها ميتواند تبديل به قدرت برتر منطقهاي شود.
از سويي ديگر ايران با توجه به موقعيت ترانزيتي خود كه ناشي از برتريهاي ژئوپليتكي، يعني قرارگيري در چهارراه بينالمللي، حائز اهميت است. اين چهار راه آفريقا را به آسيا و آسيا را به اروپا متصل ميكند.
افزون بر اين ايران با آبهاي آزاد مرتبط است و داراي موقعيتي است كه دسترسي كشورهاي آسياي مركزي و قفقاز را به آبهاي آزاد ميسر ميكند و قادر است در مقولاتي مانند سوآپ يا انتقال نفت و گاز، سوخت توليدكنندگان آسياي مركزي براي كشورهايي نظير افغانستان و پاكستان نقش مهمي را به عهده بگيرد
در نهايت بايد خاطر نشان ساخت كشور ايران در كانون منطقهاي واقع شده كه محور اصلي فضاي سياسي حاكم بر آن اقتصاد انرژي است و به عنوان يك قدرت منطقهاي جديدي در حال ظهور است و يك نقش رهبري را در تعامل ديپلماتيك خاورميانه ايفا مينمايد. بنابراين امنيت آن در شرايطي برقرار ميشود كه جهت گيري اين واحد، هماهنگ با فضاي حاكم بر قلمرو خاورميانه باشد.
و اما لازم است در این برههی زمانی خاص، همهی ما با هوشمندی، خرد، تدبیر و امید و با حفظ اتحاد ملی به پیشرفت در زمینههای علمی، اقتصادی، بینالمللی، نظامی و فرهنگی و ... در جهت پیشبرد اهداف انقلاب گام برداریم.
پاینده باد ایران و ایرانی
محمّد اسدی
روستای باغان، روستایی بسیار خوشنام در بزرگی، مردانگی، فرهنگ، تاریخ، تمدن و ایستاده به غرور در تمامی دورانها و مهد مردانی بزرگ، در جنوب استان پهناور فارس و شهرستان خنج واقع شده است. قطعا این محیط، فضایی برای ابراز و بیان افکار، ایده ها و اندیشه های گروه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، علمی و سیاسی و همچنین بیان دغدغههای فرهنگی، اجتماعی ، تاریخی و زیر ساختی زادگاهمان خواهد بود و در نهایت دست همه عزیزانی که شوق و یارای همکاری با وبلاگ را دارند به گرمی می فشاریم و امید است این وبلاگ کانال ارتباطی خوبی بین ما و مسولین و مردم عزیزمان باشد. ناگفته نماند این وبلاگ به تمامی روستاهای دهستان باغان توجه ویژه دارد.